การเป็นผู้นำโดยไม่ต้องมีตำแหน่ง

จงเป็นสะพานเชื่อม

บางครั้ง บางเรื่องอาจดูง่ายเมื่อเราทำในฐานะส่วนหนึ่งของงาน แต่กลับยากขึ้นมากเมื่อเราทำเพื่อตัวเราเอง ในที่ทำงาน เราอาจไม่มีปัญหาเลยกับการโทรหาใครสักคน ส่งอีเมล เริ่มบทสนทนา หรือนำเสนอแนวคิด เพราะเรากำลังเป็นตัวแทนของบริษัทหรือทำหน้าที่ที่ได้รับมอบหมาย แต่เมื่อเราเริ่มสร้างบางสิ่งที่เป็นของเราเอง การกระทำแบบเดิมกลับอาจกลายเป็นเรื่องส่วนตัวขึ้นมาทันที

โทรศัพท์ดูเหมือนหนักขึ้น เราลังเลก่อนส่งข้อความ และเริ่มสงสัยว่าอีกฝ่ายจะคิดอย่างไร จะตอบสนองอย่างไร และคำตอบของเขาอาจบอกอะไรเกี่ยวกับตัวเรา คำตอบเพียงคำว่า “ไม่” อาจเริ่มให้ความรู้สึกเหมือนเป็นการปฏิเสธตัวเราเอง แต่บางทีอาจมีอีกวิธีหนึ่งในการมองเรื่องนี้

ลองนึกภาพกระเป๋าเป้

ลองจินตนาการว่าคุณใส่ทุกสิ่งที่คุณสามารถนำเสนอไว้ในกระเป๋าเป้ อาจเป็นสินค้า บริการ โอกาส แนวคิด ความรู้ ประสบการณ์ หรือสิ่งอื่นใดที่สามารถสร้างคุณค่าที่แท้จริงให้กับใครอีกคนได้ จากนั้นคุณก็สะพายกระเป๋าใบนั้นติดตัวไป

เมื่อคุณติดต่อใครสักคน คุณไม่ได้กำลังขอให้เขายอมรับในตัวคุณ คุณเพียงเปิดโอกาสให้เขาได้ดูสิ่งที่คุณนำมาด้วย คุณคือผู้ส่งสาร และคุณยังเป็นสะพานเชื่อมระหว่างคนคนนั้นกับสิ่งที่อยู่ในกระเป๋าของคุณ

ความรับผิดชอบของคุณคือสร้างสะพานนั้นและนำเสนอสิ่งที่คุณมีอย่างจริงใจ ส่วนความรับผิดชอบของอีกฝ่ายคือการเลือก

คำว่า “ไม่” ไม่ได้เกี่ยวกับคุณเสมอไป

ลองคิดดูว่าผู้คนเลือกร้านขายของชำกันอย่างไร บางคนซื้อของที่ร้านเดิมเป็นประจำและไม่คิดจะเลือกร้านอื่นเลย ขณะที่อีกคนอาจเลือกตรงกันข้าม นั่นไม่ได้หมายความว่าร้านใดร้านหนึ่งไม่มีคุณค่า ผู้คนตัดสินใจแตกต่างกันตามความชอบ ความต้องการ ประสบการณ์ สิ่งที่ให้ความสำคัญ และสถานการณ์ในขณะนั้น

สิ่งที่คุณนำมาด้วยก็เช่นเดียวกัน บางคนจะตอบตกลง บางคนจะตอบปฏิเสธ และบางคนอาจบอกว่ายังไม่ใช่ตอนนี้

บางคนจะตอบรับ บางคนจะไม่ตอบรับ—แล้วอย่างไรล่ะ?

คำตอบของพวกเขาไม่ได้กำหนดคุณค่าของสิ่งที่คุณนำเสนอโดยอัตโนมัติ และที่สำคัญยิ่งกว่านั้น มันไม่ได้กำหนดคุณค่าของคุณในฐานะคนคนหนึ่ง

มีประโยคหนึ่งที่ฉันได้เรียนรู้จากธุรกิจที่ฉันทำอยู่:

“เรากำลังมองหาคนที่กำลังมองหาเรา”

นั่นไม่ได้หมายความว่าเราควรนั่งอยู่เฉย ๆ และรอให้คนเหล่านั้นปรากฏตัวขึ้น เรายังต้องติดต่อผู้คน เริ่มบทสนทนา และสร้างสะพานเชื่อม แต่เราไม่จำเป็นต้องให้ทุกคนเลือกสิ่งที่เรานำเสนอ

รู้คุณค่าของสิ่งที่คุณนำมาด้วย

แนวคิดแบบนี้ก็มาพร้อมกับความรับผิดชอบเช่นกัน สิ่งที่อยู่ในกระเป๋าของคุณควรเป็นสิ่งที่คุณเชื่ออย่างแท้จริงว่าสามารถสร้างคุณค่าที่แท้จริงให้กับคนที่คุณติดต่อได้

หากคุณรู้ว่าสิ่งที่คุณเสนอช่วยพวกเขาไม่ได้ สิ่งที่คุณกำลังสร้างขึ้นก็ไม่ใช่ความมั่นใจ แต่เป็นเพียงความคาดหวังที่ไม่เป็นจริง

ก่อนจะภูมิใจในสิ่งที่คุณพกมา จงแน่ใจก่อนว่าสิ่งนั้นคู่ควรกับความภูมิใจนั้น ทำความเข้าใจว่าคุณกำลังเสนออะไร เหตุใดสิ่งนั้นจึงสำคัญ และมันอาจช่วยใครบางคนได้อย่างไร

เมื่อคุณแน่ใจในสิ่งเหล่านี้ การติดต่อผู้คนอาจเริ่มให้ความรู้สึกที่แตกต่างออกไป คุณไม่ได้พยายามทำให้ใครเข้าใจผิดหรือบังคับให้เขาตัดสินใจ คุณเพียงเปิดโอกาสให้เขาได้พิจารณาบางสิ่งที่คุณเชื่ออย่างจริงใจว่าอาจมีคุณค่า และเขายังคงมีอิสระที่จะเลือก

สะพายกระเป๋าเป้

กระเป๋าเป้ไม่ได้เป็นเพียงภาพเปรียบเทียบ แต่ยังสามารถเป็นเครื่องมือทางความคิดได้ ก่อนโทรศัพท์ ส่งข้อความ หรือเริ่มบทสนทนา ให้หยุดสักครู่

ลองจินตนาการว่าคุณกำลังสะพายกระเป๋าเป้ เตือนตัวเองว่าคุณกำลังพกสิ่งที่คุณเชื่อมั่นมาด้วย จากนั้นเตือนตัวเองถึงบทบาทของคุณ:

คุณไม่ได้มีหน้าที่ทำให้อีกฝ่ายตอบตกลง คุณไม่ต้องรับผิดชอบว่าเวลานั้นเหมาะกับเขาหรือไม่ รวมถึงสิ่งที่เขาให้ความสำคัญ ประสบการณ์ที่ผ่านมา หรือความชอบส่วนตัวของเขา หน้าที่ของคุณคือก้าวออกไป สร้างสะพาน และเปิดโอกาสให้เขาได้ดูสิ่งที่คุณนำเสนอ

สิ่งนี้สามารถช่วยให้คุณแยกตัวตนของคุณออกจากคำตอบของอีกฝ่ายได้บ้าง คำว่า “ไม่” อาจยังทำให้คุณผิดหวัง แต่ไม่จำเป็นต้องกลายเป็นคำตัดสินว่าคุณเป็นคนแบบไหน

การนำตนเองผ่านการลงมือทำ

บางคนเข้าหาผู้อื่นได้ง่ายโดยไม่คิดมากเกินไป สำหรับบางคน สิ่งนี้ต้องใช้ความกล้าหาญ ไม่ควรตัดสินใครทั้งนั้น เพราะเราทุกคนต่างมีประสบการณ์ ความกลัว จุดแข็ง และความเชื่อเกี่ยวกับตัวเองที่แตกต่างกัน

การนำตนเองไม่ได้หมายถึงการต้องรู้สึกมั่นใจก่อนลงมือทำเสมอไป บางครั้งหมายถึงการเรียนรู้ที่จะนำตัวเองผ่านความไม่แน่นอน และลงมือทำแม้ในขณะที่ยังไม่มีความมั่นใจ

ยิ่งคุณก้าวออกไปบ่อยเท่าไร สิ่งนั้นก็อาจยิ่งรู้สึกเป็นธรรมชาติมากขึ้น คุณเริ่มเรียนรู้ว่าคุณรับมือกับคำว่า “ไม่” ได้ คุณเริ่มแยกการเลือกของคนอื่นออกจากคุณค่าของตัวเอง และเริ่มสร้างความมั่นใจผ่านการลงมือทำ

ครั้งต่อไปที่คุณรู้สึกลังเลที่จะติดต่อใครสักคน ให้นึกภาพกระเป๋าเป้ จำไว้ว่าคุณพกอะไรอยู่ จำไว้ว่าทำไมคุณจึงเชื่อว่าสิ่งนั้นมีคุณค่า สะพายกระเป๋า สร้างสะพาน และก้าวต่อไป

หน้าที่ของคุณคือการนำเสนอ ส่วนหน้าที่ของอีกฝ่ายคือการเลือก

---

บทความที่เกี่ยวข้อง: ความกลัวการถูกปฏิเสธของเรามักเชื่อมโยงกับความต้องการที่จะรู้สึกว่าได้รับการยอมรับและเข้าใจ อ่าน ความต้องการได้รับการยอมรับ

บางครั้งอารมณ์ของคุณมีผลต่อการที่คุณจะลงมือทำหรือหยุดตัวเองไว้หรือไม่? ลองทำ แบบทดสอบรูปแบบทางอารมณ์

อยากเข้าใจไหมว่าคุณนำตัวเองอย่างไรเมื่อบางสิ่งทำให้รู้สึกไม่สบายใจหรือไม่แน่นอน? ลองทำ แบบทดสอบรูปแบบการเป็นผู้นำ

การนำทาง – แค่รู้ว่าคุณอยากไปที่ไหนยังไม่เพียงพอ

พวกเราส่วนใหญ่เข้าใจถึงความสำคัญของการมีเป้าหมาย เราอยากรู้ว่าเรากำลังมุ่งหน้าไปที่ไหน ต้องการบรรลุอะไร และบางทีอาจรวมถึงอยากเป็นคนแบบไหนระหว่างทาง แต่การรู้ว่าจุดหมายของคุณอยู่ที่ไหน ไม่ได้หมายความว่าคุณจะรู้ว่าจะไปถึงที่นั่นได้อย่างไร คุณยังต้องรู้ด้วยว่าจะนำทางอย่างไร

การกำหนดเส้นทางเป็นเพียงจุดเริ่มต้น

ลองจินตนาการถึงเรือลำหนึ่งที่ออกจากท่าเรือแห่งหนึ่งและมุ่งหน้าไปยังอีกแห่งหนึ่ง จุดหมายชัดเจน เส้นทางเดินเรือถูกคำนวณไว้แล้ว ทุกคนรู้ว่าเรือต้องไปที่ไหน แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าเรือจะสามารถหันหัวไปยังจุดหมายแล้วเดินหน้าต่อไปโดยไม่ต้องปรับอะไรเลย

มีทั้งลม กระแสน้ำ สภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง เรืออื่นอาจปรากฏขึ้น และสภาพต่าง ๆ ก็เปลี่ยนไปตลอดเส้นทาง เรือจึงต้องปรับทิศทางเล็ก ๆ อยู่เสมอ ชีวิตก็ไม่ได้แตกต่างกันมากนัก

เราสามารถตั้งเป้าหมายและมีภาพที่ชัดเจนว่าเราต้องการอะไร แต่เมื่อเราเริ่มเดินหน้า สิ่งต่าง ๆ ก็เกิดขึ้น เราได้เรียนรู้สิ่งใหม่ สถานการณ์เปลี่ยนไป เราทำผิดพลาด และโอกาสที่เราไม่เคยคาดคิดก็อาจปรากฏขึ้น

มีคำพูดหนึ่งที่ผมชอบมาตลอด: จงวางเป้าหมายของคุณไว้บนคอนกรีต และวางแผนของคุณไว้บนทราย

จุดหมายของคุณสามารถมั่นคงได้ ในขณะที่เส้นทางไปยังจุดหมายนั้นยังคงยืดหยุ่น การเปลี่ยนแผนไม่ได้หมายความว่าคุณต้องเปลี่ยนเป้าหมายเสมอไป บางครั้งการปรับเส้นทางต่างหากที่ทำให้คุณไปถึงจุดหมายได้ นั่นคือสิ่งที่การนำทางหมายถึง

คุณอาจกำลังเดินหน้า แต่ยังออกนอกเส้นทางได้

มีความแตกต่างที่สำคัญระหว่างการเคลื่อนไหวกับความก้าวหน้า คุณอาจทำงานหนักทุกวัน มีวินัย และพยายามเดินหน้าต่อไป

แต่หากเส้นทางของคุณคลาดเคลื่อนไปเพียงเล็กน้อย เมื่อเวลาผ่านไป ระยะห่างระหว่างจุดที่คุณตั้งใจจะไปกับจุดที่คุณไปถึงจริง ๆ อาจมากกว่าที่คิด นั่นไม่ได้หมายความว่าคุณควรเปลี่ยนเป้าหมายอยู่ตลอดเวลา

มันหมายถึงการหยุดเป็นครั้งคราวแล้วถามตัวเองว่า: ยังมุ่งหน้าไปในทิศทางที่ถูกต้องอยู่หรือไม่?

บางครั้งคำตอบคือใช่ บางครั้งคุณเพียงแค่ต้องปรับทิศทางเล็กน้อย และบางครั้งคุณอาจตระหนักว่าเส้นทางจำเป็นต้องเปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง

เมื่อคุณมองไม่เห็นเส้นทางข้างหน้า

ผมได้เรียนรู้เรื่องการนำทางอย่างเป็นรูปธรรมมากเมื่อหลายปีก่อน ตอนที่ผมทำงานอยู่ในทะเล ผมค่อย ๆ ก้าวหน้าขึ้นจากงานบนดาดฟ้าเรือ และในที่สุดส่วนหนึ่งของหน้าที่ก็คือการบังคับเรือ

ครั้งแรก ๆ ที่ผมยืนอยู่ที่พวงมาลัยเรือ เราฝึกกันในทะเลเปิด เรือขนาดใหญ่ไม่ได้ตอบสนองเหมือนรถยนต์ เมื่อคุณเริ่มเลี้ยว คุณต้องรู้ด้วยว่าเมื่อใดควรหักกลับเพื่อต้านการเคลื่อนไหว เพื่อให้เรือกลับมาตั้งตัวอยู่บนเส้นทางที่ถูกต้อง เจ้าหน้าที่ประจำเรือคนหนึ่งยืนอยู่ข้างผมและบอกอย่างชัดเจนว่าผมต้องทำอะไร

ต่อมามีสิ่งที่ท้าทายกว่ามาก นั่นคือการบังคับเรือขณะเข้าสู่ท่าเรือ ตอนนั้นมีผู้โดยสารอยู่บนเรือ มีคนกำลังกินและดื่ม และทุกอย่างต้องดำเนินไปอย่างราบรื่น การเลี้ยวที่ควบคุมไม่ดีอาจส่งผลมากกว่าแค่ความสะดวกสบายของพวกเขา ในบางพื้นที่มีน้ำตื้นอยู่นอกช่องทางเดินเรือที่ปลอดภัย ดังนั้นการรักษาเส้นทางให้ถูกต้องจึงมีความสำคัญอย่างมาก

มีเหตุการณ์หนึ่งที่ยังคงอยู่ในความทรงจำของผมเป็นพิเศษ เรากำลังเข้าใกล้ท่าเรือท่ามกลางหมอกที่หนามาก ผมแทบมองไม่เห็นอะไรข้างหน้าเลย

เรารู้แน่นอนว่าเรากำลังไปยังท่าเรือไหน เรารู้ว่าทางเข้าอยู่ตรงไหน เรารู้เส้นทาง แต่จากจุดที่ผมยืนอยู่ ผมมองไม่เห็นทาง

ดังนั้นผมจึงต้องพึ่งเครื่องมือที่อยู่ตรงหน้าและเจ้าหน้าที่ประจำเรือที่คอยให้คำสั่ง ปรับไปด้านหนึ่งไม่กี่องศา แก้ทิศทาง แล้วก็มีคำสั่งต่อไป ผมจดจ่ออยู่กับเส้นทางและทำตามคำแนะนำที่ได้รับ

แล้วผ่านม่านหมอก แสงไฟตรงทางเข้าท่าเรือก็ปรากฏขึ้นทั้งสองฝั่งของเรือ เราอยู่ตรงจุดที่เราควรอยู่พอดี

ประสบการณ์นั้นกลายเป็นภาพที่ทรงพลังสำหรับผมว่า การนำทางในชีวิตทำงานอย่างไร บางครั้งคุณรู้ว่าคุณกำลังจะไปที่ไหน แม้ว่าคุณจะยังมองไม่เห็นทางที่จะไปถึงที่นั่นก็ตาม

คุณค่าของอีกมุมมองหนึ่ง

นี่คืออีกจุดหนึ่งที่คนอีกคนสามารถมีคุณค่าอย่างมากได้ แน่นอนว่าคุณสามารถเลือกนำทางไปสู่เป้าหมายและความฝันด้วยตัวเองทั้งหมด แต่บ่อยครั้งนั่นทำให้การเดินทางยากและไม่แน่นอนกว่าที่จำเป็น

เมนเทอร์สามารถมอบสิ่งหนึ่งให้คุณ ซึ่งเป็นสิ่งที่ยากจะมอบให้ตัวเอง นั่นคือมุมมอง

ถ้าเป็นไปได้ เมนเทอร์คนนั้นควรเป็นคนที่เคยทำสิ่งที่คุณกำลังพยายามทำ หรือเคยเดินบนเส้นทางที่คล้ายกันมาก่อน พวกเขารู้จักกระแสน้ำบางสาย รู้จักอุปสรรคบางอย่าง และอาจมองเห็นว่าคุณกำลังค่อย ๆ ออกนอกเส้นทางก่อนที่คุณจะสังเกตเห็นด้วยตัวเองเสียอีก

เมนเทอร์ที่ดีไม่ได้เข้ามาควบคุมชีวิตของคุณ และไม่ได้ทำงานแทนคุณ คุณยังคงต้องเป็นคนถือพวงมาลัยเอง แต่พวกเขาสามารถช่วยให้คุณมองเห็นได้ว่าเมื่อใดถึงเวลาที่ต้องปรับเส้นทาง

เช่นเดียวกับที่เจ้าหน้าที่ประจำเรือบนสะพานเดินเรือสามารถมองเห็นและเข้าใจสิ่งที่ในเวลานั้นผมยังมองไม่เห็นด้วยตัวเอง คนที่มีประสบการณ์มากกว่าก็สามารถมอบมุมมองที่เรายังไม่มีให้เราได้

การนำทางต้องอาศัยทั้งความมั่นใจและความถ่อมตน

ผมเชื่อว่าเราควรเชื่อมั่นในตัวเอง เราควรเชื่อว่าเราสามารถเรียนรู้ เติบโต และทำสิ่งต่าง ๆ ที่ในตอนแรกอาจดูยากให้สำเร็จได้

แต่การเชื่อในตัวเองไม่ได้หมายความว่าคุณต้องเชื่อว่าคุณจำเป็นต้องรู้ทุกอย่างด้วยตัวเอง การกล้าพูดว่า “นี่คือจุดที่ผมต้องการไป ผมพร้อมที่จะลงมือทำ แต่ผมก็พร้อมที่จะเรียนรู้จากคนที่เคยเดินบนเส้นทางนี้มาก่อน” ก็เป็นความเข้มแข็งอย่างหนึ่ง

เป้าหมายไม่ใช่การพิสูจน์ว่าคุณสามารถเดินทางเพียงลำพังได้ เป้าหมายคือการไปให้ถึงจุดหมาย

อย่าปล่อยมือจากพวงมาลัย

ไม่ว่าตอนนี้คุณกำลังพยายามไปสู่อะไร บางทีคำถามที่สำคัญที่สุดอาจไม่ใช่เพียงแค่ว่า: อยากไปที่ไหน?

ลองถามตัวเองด้วยว่า: ตอนนี้กำลังนำทางอย่างไร? ใช้อะไรเป็นเครื่องมือในการนำทาง? ตรวจสอบเส้นทางของตัวเองบ่อยแค่ไหน? ใครสามารถช่วยให้คุณเห็นมุมมองที่คุณมองไม่เห็นจากจุดที่คุณยืนอยู่? และเมื่อพบว่าตัวเองออกนอกเส้นทางไปเล็กน้อย คุณพร้อมที่จะปรับแก้หรือไม่?

คุณอาจไม่สามารถมองเห็นเส้นทางทั้งหมดที่อยู่ข้างหน้าได้เสมอ บางครั้งก็จะมีหมอก

แต่หากคุณรู้ว่าจุดหมายของคุณอยู่ที่ไหน ยืดหยุ่นในวิธีที่จะไปถึงที่นั่น ใส่ใจกับเครื่องมือที่ใช้ในการนำทาง รับฟังคำแนะนำจากผู้มีประสบการณ์ และปรับเส้นทางเมื่อจำเป็น คุณก็สามารถเดินหน้าต่อไปในทิศทางที่ถูกต้องได้

และในที่สุด แสงไฟที่คุณมุ่งหน้าไปหาอาจเริ่มปรากฏให้เห็นผ่านม่านหมอก

บทความที่เกี่ยวข้อง: การไปถึงจุดหมายยังต้องอาศัยความซื่อสัตย์กับตัวเองด้วยว่า การกระทำของคุณกำลังพาคุณไปถึงที่นั่นจริงหรือไม่ อ่าน: เริ่มต้นที่ตัวคุณ

คุณกำลังอ่านหนังสืออยู่ หรือแค่เป็นเจ้าของมัน?

หนังสือเป็นได้หลายอย่าง

มันอาจเป็นสิ่งสวยงามที่วางอยู่บนชั้นหนังสือ เป็นสิ่งที่คุณสะสม จัดเรียง และรู้สึกภูมิใจที่ได้ครอบครอง บางทีคุณอาจมีหนังสือ 200 เล่ม 300 เล่ม หรือมากกว่านั้น วางเรียงอย่างสวยงามในห้องสมุดของคุณ โดยแทบไม่มีรอยใด ๆ เลย

และนั่นไม่ใช่เรื่องผิด หนังสือบางเล่มมีความพิเศษ บางเล่มมีลายเซ็น บางเล่มมีความหมายส่วนตัว และบางเล่มก็ควรถูกเก็บรักษาไว้อย่างสะอาดและสมบูรณ์

แต่เมื่อเราพูดถึงหนังสือเกี่ยวกับการพัฒนาตัวเอง ภาวะผู้นำ การสื่อสาร นิสัย หรือการเติบโต ผมคิดว่าเราควรถามคำถามที่ต่างออกไป

เราซื้อหนังสือเล่มนั้นมาตั้งแต่แรกเพื่ออะไร?

เพื่อให้ชั้นหนังสือดูดีขึ้น หรือเพราะเราอยากเรียนรู้อะไรบางอย่าง เปลี่ยนแปลงอะไรบางอย่าง เข้าใจอะไรบางอย่าง หรือพัฒนาตัวเองในบางด้านของชีวิต?

ในมุมมองของผม หนังสือไม่ใช่แค่สิ่งที่เรามีไว้ครอบครอง หนังสือคือเครื่องมือ

ใครบางคนอาจใช้เวลาหลายปี บางครั้งอาจเป็นหลายสิบปี ในการรวบรวมความรู้ ประสบการณ์ เรื่องราว บทเรียน ความล้มเหลว และข้อคิดต่าง ๆ จนกลายมาเป็นเนื้อหาที่อยู่ในหน้าหนังสือเหล่านั้น ในบางกรณี หนังสือหนึ่งเล่มอาจเป็นเหมือนผลงานส่วนใหญ่ของชีวิตคนคนหนึ่ง ที่ถูกสรุปไว้ใน 200 หรือ 300 หน้า

เมื่อคุณเปิดหนังสือเล่มนั้น คุณไม่ได้แค่อ่านตัวอักษร คุณกำลังเข้าถึงประสบการณ์ของใครบางคน คุณกำลังเข้าถึงแนวคิดที่เขาอาจใช้เวลาหลายปีกว่าจะเข้าใจ และคุณสามารถรับแนวคิดเหล่านั้นได้ภายในเวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมง

นั่นเป็นสิ่งที่ทรงพลัง แต่จะทรงพลังก็ต่อเมื่อเราใช้หนังสือเล่มนั้นจริง ๆ

ผมรู้ว่าหลายคนดูแลหนังสือของตัวเองอย่างดี พวกเขาไม่อยากเขียนลงไปในหนังสือ ไม่อยากพับมุมหน้า ไม่อยากขีดเส้นใต้ บางทีอาจเป็นเพราะตอนเด็ก ๆ ถูกสอนให้ดูแลหนังสือให้ดี และแน่นอนว่า การดูแลสิ่งของเป็นเรื่องที่มีคุณค่า

แต่ถ้าหนังสือเล่มนั้นเป็นเครื่องมือสำหรับการเติบโตของคุณ ผมเชื่อว่าคุณไม่ควรกลัวที่จะใช้มัน

เขียนลงไปในหนังสือ ขีดเส้นใต้ประโยคสำคัญ พับมุมหน้าถ้าจำเป็น เขียนบันทึกไว้ที่ขอบกระดาษ ทำเครื่องหมายตรงส่วนที่ท้าทายคุณ สร้างแรงบันดาลใจให้คุณ หรือทำให้คุณหยุดคิด

กล้ากับมันสักหน่อย

เพราะจุดประสงค์ของหนังสือไม่ใช่แค่การคงอยู่ในสภาพสมบูรณ์แบบ จุดประสงค์ของหนังสือคือการช่วยให้คุณเติบโต

แน่นอนว่ามีข้อยกเว้น ผมเองก็มีหนังสือที่ผมไม่เขียนลงไป มีหนังสือพร้อมลายเซ็นจากผู้เขียนที่มีความหมายพิเศษสำหรับผม และผมก็เก็บหนังสือเหล่านั้นไว้เหมือนเดิม แต่เวลาที่ผมต้องการศึกษาหนังสือเล่มหนึ่งอย่างจริงจัง ผมมักมีอีกเล่มหนึ่งไว้ใช้เป็นเครื่องมือในการทำงานกับเนื้อหา

นั่นคือความแตกต่างสำหรับผม หนังสือบางเล่มเป็นของที่ระลึก หนังสือบางเล่มเป็นเครื่องมือ และเมื่อหนังสือเป็นเครื่องมือ ผมก็อยากใช้มันให้เต็มที่

ทุกวันนี้ ผมมักใช้หนังสือเล่มเดียวกันหลายรูปแบบ ผมอาจมีหนังสือเล่มจริง อาจมีเวอร์ชัน Kindle และบางครั้งผมก็ฟังเป็นหนังสือเสียงด้วย

ตัวอย่างเช่น Atomic Habits มีแนวคิดที่มีประโยชน์มากมาย จนการอ่านเพียงครั้งเดียวไม่เพียงพอสำหรับผม ผมอาจอ่านหนังสือเล่มนั้นจบภายใน 10 หรือ 12 ชั่วโมง แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าผมซึมซับทุกอย่างที่ James Clear ใส่ไว้ในหนังสือเล่มนั้นแล้ว

การอ่านหนังสือจบกับการเรียนรู้จากหนังสือจริง ๆ เป็นคนละเรื่องกัน

นั่นคือเหตุผลที่ผมชอบใช้การไฮไลต์ การจดบันทึก และการทบทวนซ้ำ เมื่อใช้ Kindle ผมสามารถทำเครื่องหมายส่วนสำคัญ ส่งออกข้อความที่ไฮไลต์ไว้ แล้วกลับมานั่งศึกษาอย่างละเอียดในภายหลัง เมื่อฟังหนังสือเสียง ผมสามารถฟังขณะเดิน ขับรถ หรือเตรียมอาหารเช้าได้ ส่วนหนังสือเล่มจริง ผมสามารถทำเครื่องหมายบนหน้าและเขียนความคิดของตัวเองไว้ข้าง ๆ แนวคิดของผู้เขียนได้โดยตรง

แต่ละรูปแบบทำให้ผมเชื่อมโยงกับเนื้อหาได้ต่างกัน และนั่นนำไปสู่อีกประเด็นสำคัญ หนังสือไม่ใช่แค่เครื่องมือสำหรับการอ่านเท่านั้น แต่มันยังเป็นเครื่องมือสำหรับการทบทวนตัวเองได้ด้วย

เมื่อผมอ่านหนังสือดี ๆ เกี่ยวกับการพัฒนาตัวเองหรือภาวะผู้นำ ผมไม่ได้อยากถามแค่ว่า “ผู้เขียนพูดว่าอะไร?” แต่ผมอยากถามด้วยว่า สิ่งนี้เกี่ยวข้องกับชีวิตผมอย่างไร? ตอนนี้ผมทำสิ่งนี้อยู่ตรงไหนแล้ว? ตรงไหนที่ผมยังไม่ได้ทำ? ผมควรเปลี่ยนอะไร? และมีสิ่งหนึ่งสิ่งใดที่ผมสามารถเริ่มนำไปใช้ได้ตั้งแต่วันนี้ไหม?

ตรงนั้นคือจุดที่คุณค่าที่แท้จริงเริ่มต้นขึ้น

เพราะการอ่านหนังสือไม่ได้เปลี่ยนชีวิตคุณโดยอัตโนมัติ แต่การศึกษาอย่างจริงจังอาจเปลี่ยนได้ การนำไปใช้อาจเปลี่ยนได้ การกลับมาอ่านซ้ำอาจเปลี่ยนได้ และการสอนสิ่งนั้นให้คนอื่นอาจเปลี่ยนได้เช่นกัน

อีกวิธีหนึ่งที่ทรงพลังในการใช้หนังสือ คือการศึกษาหนังสือร่วมกับคนอื่น

สิ่งนี้สามารถทำได้ในกลุ่มมาสเตอร์มายด์ กลุ่มศึกษา ทีม หรือแม้แต่กับเพื่อนเพียงคนเดียว เมื่อก่อน ผมกับเพื่อนคนหนึ่งเคยทำแบบนั้น เราเลือกหนังสือหนึ่งเล่ม อ่านกันสัปดาห์ละหนึ่งบท แล้วนัดวิดีโอคอลกันหนึ่งชั่วโมงเพื่อพูดคุยเกี่ยวกับบทนั้น

จุดประสงค์ไม่ใช่แค่การพูดคุยกันเรื่องเนื้อหาในบทนั้น แต่คือการถามว่าแนวคิดเหล่านั้นหมายความว่าอะไร มันเกี่ยวข้องกับชีวิตของเราอย่างไร และเราจะนำไปใช้จริงในชีวิตประจำวันและในธุรกิจได้อย่างไร

การพูดคุยแบบนั้นสามารถทำให้หนังสือมีคุณค่ามากขึ้น คุณได้ฟังมุมมองของอีกคน คุณได้อธิบายความคิดของตัวเอง และคุณถูกผลักให้คิดลึกขึ้นเกี่ยวกับสิ่งที่คุณได้อ่าน บางครั้งนั่นแหละคือช่วงเวลาที่หนังสือเริ่มมีประโยชน์จริง ๆ

ถ้าคุณกำลังสร้างองค์กร นำคน พัฒนาตัวเอง หรือช่วยให้คนอื่นเติบโต หนังสือสามารถกลายเป็นเครื่องมือที่ใช้งานได้จริง หนังสืออย่าง The Magic of Thinking Big หนังสือของ John Maxwell หรือหนังสือด้านภาวะผู้นำเล่มอื่น ๆ อาจเป็นสิ่งที่คุณอ่านเพื่อตัวเอง แต่ก็อาจเป็นสิ่งที่คุณแนะนำหรือให้คนที่เพิ่งเริ่มต้นเส้นทางของตัวเองยืมอ่านได้ด้วย

แต่ถ้าคุณจะแนะนำหนังสือเล่มหนึ่งให้ใครสักคน การที่คุณเคยศึกษามันด้วยตัวเองมาก่อนย่อมช่วยได้ ไม่ใช่แค่อ่านผ่าน ๆ หนึ่งครั้ง แต่ศึกษามันจริง ๆ

เพราะเมื่อนั้นคุณจะรู้ว่าทำไมมันจึงสำคัญ คุณรู้ว่าส่วนไหนมีประโยชน์ คุณรู้ว่ามันตั้งคำถามอะไร และคุณรู้ว่ามันสามารถช่วยให้ใครบางคนคิดต่างออกไปได้อย่างไร

นั่นคือเหตุผลที่ผมคิดว่าคำถามว่า “หนังสือคืออะไร?” สำคัญกว่าที่อาจดูเหมือนในตอนแรก

สำหรับบางคน หนังสือคือของตกแต่ง สำหรับบางคน หนังสือคือความบันเทิง สำหรับบางคน หนังสือคือของสะสม และสำหรับบางคน หนังสือคือเครื่องมือ

ไม่มีคำตอบไหนที่ผิดโดยอัตโนมัติ แต่ผมคิดว่าเราควรซื่อสัตย์กับตัวเอง

เมื่อเป็นหนังสือเกี่ยวกับการเติบโต ภาวะผู้นำ นิสัย การสื่อสาร หรือความสำเร็จ เราซื้อมันมาเพื่ออะไร? เราซื้อมันมาเพียงเพื่อมีไว้ครอบครองเป็นหลัก หรือเราซื้อมันมาเพื่อใช้?

เพราะถ้าเป้าหมายคือการเติบโต หนังสือเล่มนั้นต้องเป็นมากกว่าสิ่งที่วางอยู่บนชั้น มันต้องกลายเป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการ

บางทีนั่นอาจหมายถึงการเขียนลงไปในหนังสือ บางทีอาจหมายถึงการไฮไลต์ บางทีอาจหมายถึงการฟังมากกว่าหนึ่งครั้ง บางทีอาจหมายถึงการส่งออกบันทึกของคุณแล้วนำมาศึกษา บางทีอาจหมายถึงการพูดคุยเรื่องหนังสือกับคนอื่น หรือบางทีอาจหมายถึงการเลือกแนวคิดหนึ่งข้อแล้วนำไปใช้ตลอดสัปดาห์ถัดไป

ประเด็นไม่ใช่ว่าทุกคนต้องใช้หนังสือในแบบเดียวกัน

ประเด็นคือการลองพิจารณาว่าหนังสือทุกเล่มจำเป็นต้องถูกปฏิบัติเหมือนเป็นสิ่งเปราะบางเสมอไปหรือไม่ โดยเฉพาะเมื่อคุณค่าที่แท้จริงไม่ได้อยู่ที่การรักษาหน้ากระดาษให้สมบูรณ์แบบ

คุณค่าที่แท้จริงอยู่ที่สิ่งที่หนังสือช่วยให้คุณเข้าใจ เปลี่ยนแปลง และนำไปใช้

ดังนั้น ครั้งต่อไปที่คุณหยิบหนังสือขึ้นมา โดยเฉพาะหนังสือเกี่ยวกับการพัฒนาตัวเองหรือภาวะผู้นำ ลองถามตัวเองว่า หนังสือเล่มนี้มีไว้เพื่ออะไร?

มันเป็นสิ่งที่ผมอยากเก็บไว้ให้สมบูรณ์แบบหรือเปล่า?

หรือมันเป็นสิ่งที่ผมอยากใช้จริง ๆ?

สำหรับผม หนังสือหลายเล่มของผมคือเครื่องมือ

และเครื่องมือก็มีไว้ให้ใช้งาน

อยากรู้ไหมว่าอะไรช่วยให้คุณเปลี่ยนสิ่งที่เรียนรู้ให้เป็นการลงมือทำ และก้าวต่อไปในเส้นทางการเติบโตที่คุณต้องการ? อ่านเพิ่มเติมเกี่ยวกับ แบบทดสอบรูปแบบการตั้งเป้าหมาย